راه ميانه وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً . . يكى از علامتهاى مسلمانى ، پيدا كردن راه معتدل و ميانه است كه ميان راههاى افراطى و تفريطى ، ميان تندروىها و كندروىهاست . جمله‌اى در حديث وارد شده است كه : انَّ لَنا فى كُلِّ خَلَفٍ عُدولًا يَنْفونَ تَحْريفَ الْغالينَ وَ انْتِحالَ الْمُبْطِلينَ « 1 » . ائمه فرموده‌اند در هر نسلى طبقهء معتدلى وجود دارد كه از طرفى جلو افراطكارى غلوكنندگان را مىگيرند ، تحريفاتى را كه از ناحيهء غلوكنندگان پيدا مىشود نفى مىكنند ، و از طرف ديگر نسبتهايى را كه مردم مبطل و مخالف ايجاد مىكنند نفى مىكنند ؛ به عبارت ديگر هم جلو ضرر دوستان را مىگيرند و هم جلو ضرر دشمنان را . ضرر تنها از ناحيهء دشمن نمىرسد . گاهى از ناحيهء دوست ضررهايى مىرسد كه خطرش از ضررى كه از ناحيهء دشمن مىرسد بيشتر و بالاتر است . ما اين هر دو قسمت را براى اينكه راه وسط و معتدل را بتوانيم پيدا بكنيم ، از نظر مسئلهء مورد نظر خودمان يعنى مسئلهء انطباق اسلام با مقتضيات زمان بحث مىكنيم : تندروىهايى

--> ( 1 ) كافى ، ج 1 / ص 32